Skip to main content

Van afleiding en uitstellen tot leiderschap

Een deel van mij wil mij veilig houden. Dat deel doet dit door als ik een innerlijke impuls voel en deze wil

volgen, dit te overstemmen met ‘eerst even dit’ of ‘dat kan straks ook’. Of soms zelfs met “dat kun je toch niet”. Klaarblijkelijk triggert die innerlijke impuls een oude herinnering aan een pijnlijke ervaring, waarbij ik destijds wel in een onveilige situatie dreigde te komen of zelfs kwam.

Vaak gaf ik automatisch gehoor aan dat stemmetje met als gevolg dat ik iets anders ging doen in plaats van te doen wat ik op dat moment voelde om te doen. Kortstondig gaf dit tevredenheid, maar naderhand voelde ik mij daar ‘schuldig’ en ‘ontevreden’ over. Nu ik dit gewoontepatroon ontmasker, begrijp ik de positieve intentie en voel ik compassie. Het onderscheiden van wat mijn hart wil en mijn hoofd niet wil, wordt duidelijker. Hierdoor kan ik makkelijker gehoor geven aan die innerlijke impuls, aan wat het hart wil. Nieuwsgierig naar wat mijn hogere zelf erover te zeggen heeft, schreef ik het volgende: 

Tja, over afleiding valt waarschijnlijk van alles te zeggen, maar waar begin ik en wie is dan ik. Afleiding, het afleiden van iets anders, wat is dan dat andere. En is afleiding wel zo erg, immers het is maar een woord. Een woord dat iets uitdrukt. Af-leiden, er zitten als je het zo opsplitst twee wat diepere betekenissen in. Af, en Leiden. Laat ik beginnen met Af, af drukt iets van een andere richting uit. Neem bijvoorbeeld, van het dak afglijden, dat impliceert dus van iets weg bewegen. Leiden gaat daarentegen over ‘de leiding nemen’ en ‘de richting of weg weten’. Dus, naar iets toe bewegen.

Afleiden heeft ook de betekenis in zich van tot iets komen door middel van iets anders, wat je in de wiskunde nogal eens tegenkomt. Hierbij gaat het over een maat voor verandering. Kijk je naar de betekenis wat afleiden betekent, dan lees je iets als ‘ervoor zorgen dat je aandacht op iets anders wordt gericht’.

Kortom, afleiden en afleiding kan ook worden ervaren als een tegenwerkend kracht die voortkomt uit een construct van het denken. Is dit erg? Nee, op zich niet. Misschien is het wel de bedoeling om de aandacht op dat moment ergens anders op te richten. Maar, er is altijd een maar, of iets neutraler, er is altijd een andere kant. En daar komt het leiden stukje in beeld. In hoeverre houd je de leiding over jezelf op het moment dat er sprake is van afleiding en je laten afleiden?

Het komt dus enerzijds aan op het herkennen van die momenten dat je afgeleid wordt en je jezelf laat afleiden. De terechte vraag is, hoe doe je dat? Anderzijds is het dus essentieel te herkennen wanneer iets vanuit je wezenlijke zelf voortkomt. Het antwoord is eenvoudig, de uitvoering, het doen, vaak minder.

Vaak maak je je druk omdat je vindt dat je iets moet omdat je commitment hebt gegeven. Of omdat je denkt dat iets belangrijk is. Herinner je dat je laten leiden betekent dat jij de leiding in je leven neemt. Dit klinkt heel groot. Om het wat kleiner te maken, kun je dit ook zo stellen op een taak, iets dat belangrijk is. Daar leiding in nemen of leiderschap over nemen betekent dat je je laat leiden door iets groters dan je denken, je moeten en je verwachtingen 

Wat ook meespeelt is dat voor alles een exact moment is. Om dit enigszins te nuanceren, ik heb het dan over impulsen vanuit je hogere zelf. En daar zie je dat daar overzicht voor nodig is, overzicht dat je vanuit je mens-zijn ontbeerd. Een overzicht dat je hogere zelf heeft. Je hogere zelf geeft met ingevingen en gevoel signalen die je als mens kunt volgen. Kunt volgen, want als mens heb je een vrije wil.

Veel dingen doen er wezenlijk niet toe en toch ook weer wel. Je kunt dit zien als bekwamen in gewaarzijn en er gehoor aan geven. Je ziet dit bijvoorbeeld in alledaagse dingen, dat je ‘ineens’ gewaar wordt en zin krijgt om een bepaalde handeling of taak te doen, iets alledaags. Zo word je voorbereid om daadwerkelijk te staan voor wie je bent. Anders gezegd, je wordt je meer gewaar van jezelf en je maakt makkelijker onderscheid wat uit jezelf komt en wat uit je mens-zijn komt.

Het proces van afleiden en afleiding kun je dus zien als een functioneel proces, terwijl het vaak frustratie oproept of een gevoel van falen. Zodra je je hier gewaar van bent, maak je onderscheidt. Dan is het makkelijker om bij jezelf te blijven en om jezelf te leiden in plaats van je te laten leiden door een vervorming vanuit je mens-zijn.

Even kort door de bocht kun je zeggen dat je je bewust wordt wat nu om aandacht vraagt. Enerzijds word je jezelf gewaar wat je hogere zelf je ingeeft en anderzijds laat het je zien waar nog schaduwwerk te doen is.

Uitstellen
Je laten afleiden en afleiding resulteren vaak in uitstellen, in niet doen wat je wilt doen met alle zelfafwijzing en zelfafkeuring tot gevolg. Dit resulteert vervolgens in een zichzelf versterkende spiraal van emoties met een beperkend karakter. Je zou zeggen dat het tonen van discipline het antwoord hierop is, de discipline om dat te doen wat je je hebt voorgenomen om te doen. Ook al klinkt dit heel logisch en klopt het ook voor veel dingen, het is geenszins een alomvattend antwoord op uitstelgedrag.

Daarvoor moeten we even wat dieper kijken. Woorden hebben vaak meerdere betekenissen en altijd een herkomst, een meer oorspronkelijke betekenis. Het zal geen verrassing zijn dat de werkelijke of oorspronkelijke bedoeling kan afwijken van de hedendaagse en de gevoelsmatige betekenis. Als je vrij van emoties het woord uitstellen ietwat oppervlakkig beschouwd, betekent dit zoiets als ‘verschuiven naar een later tijdstip’. Voor nu gaat het niet zozeer om het woord of om de letterlijke of etymologische betekenis van het woord, maar gaat het meer om de gevoelsoorsprong van de handeling.

Om dit beter te begrijpen moeten we dus kijken naar het onderliggende gevoel en de onderliggende emotie die leidt tot uitstelgedrag. Wat maakt dat je uitstelt? En er is nog een belangrijke vraag die onderzocht moet worden? Is er voor datgene dat je uitstelt een later of passender tijdstip?

Om met die laatste te beginnen, het antwoord is zowel ja als nee. Soms is het niet het juiste moment voor de actie die je plant en soms wel. Wat hierin belangrijk is, is of het een alledaagse taak is, zoals boodschappen doen of eten bereiden. Of dat wordt uitgesteld tot een meer passend moment is feitelijk niet zo belangrijk, die dingen moeten gewoon gebeuren. Waar het meer om gaat is waar ik het over had bij het stukje over afleiden.

Dan het punt van motivatie, die is interessant. Het kan zijn dat je ergens vanaf beweegt, of wegloopt voor iets. Het kan ook zijn dat je je geroepen voelt. Dan komt het aan op gewaar zijn en onderscheidt maken. Dit kwam ook ter sprake bij het stukje over af-leiden.

Je zou kunnen zeggen dat er een volgorde in zit, dat uitstellen wordt gevolgd door afleiding. Als tegenhanger is er dan sprake van gewaar zijn, onderscheidt maken en leiderschap, oftewel volg je innerlijk leiderschap. Dan gaat het makkelijker en meer vanzelf in de zin van minder of geen weerstand, frustratie of niet-doen.

Leiderschap
Eerder kreeg ik de woorden: “Je mag je laten leiden Marcel, van lijden en lijdzaam afwachten en toezien naar leiden. Je bent een leider en om te leiden moet je jezelf laten leiden. Als je jezelf laat leiden in hoe je jezelf leidt, ga je de weg van de meester, de leider. Wij prefereren het woord begeleider, omdat je geleid wordt in het jezelf laten leiden.”

Dit vraagt om enige verduidelijking. Oké, hoe je je laat leiden is hierboven uitgelegd, volg je dit dat toon je leiderschap. Je blijft met die ene vraag in je hoeft zitten hè, over wie jij bent als leider! Laat ik beginnen met te zeggen dat je je daar niet druk om moet maken, houdt je er niet mee bezig. Zolang je dat wel blijft doen, toen je geen leiderschap en ben je niet die leider die je bent. Daarin heb je meteen je antwoord.

Door bewust of onbewust met die vraag bezig te blijven verstopt je leiderschap, het stroomt dan niet meer. Eigenlijk ben je altijd onbewust met die vraag bezig, zolang je daar geen antwoord op hebt gevonden wat je tevreden stelt. Zodra je je bewust hiervan wordt, kun je leiderschap tonen zoals hiervoor benoemd; gewaar zijn, onderscheid maken en de leiding nemen in wat jij wilt of wat je hart wilt.

"Gewaarzijn, onderscheiden en leiding nemen in wat het hart wil"

Dit gaat over ‘ik wil’ en ‘wil ik’, zoals je al eerder door een vriendin is uitgelegd. Nu kan dit landen. Ga er maar eens mee spelen en ontdekken, dat is ook leiderschap tonen. Immers, je bent je nu meer en meer gewaar betreffend leiderschap en kunt nu makkelijker onderscheidt maken.