Herfst

Kunnen we leren accepteren dat dood bij het leven hoort?

Ik las op LinkedIn een post waarin werd gerefereerd aan een artikel in het AD 'Huidig coronabeleid is enorme schade aan economie, horeca, cultuur en zorg niet waard'. Hoogleraren Rudi

Westendorp en Marli Huijer pleiten voor een nationaal corona-akkoord, waarin het redden van levens niet meer de enige belangrijke doelstelling is. “We moeten weer leren accepteren dat de dood bij het leven hoort”. Huijer, pleitte er tijdens een interview in juni al voor om goed te bespreken hoeveel we als samenleving op willen offeren om de levens te redden die corona kost.

Eens of oneens
Ik spreek mij niet uit in termen van ‘eens/oneens’, daar gaat het namelijk niet om. Dan blijf ik in dezelfde dualiteit, hetzelfde polariserend gedrag hangen die dit soort onderwerpen, discussies in stand houden of escaleren. Wel vind ik het een interessant perspectief om in breed kader met alle betrokkenen een open(hartige) en empathische dialoog (dus geen discussie) over te hebben. Mits vanuit een juiste intentie en dus niet uitsluitend vanuit het perspectief kosten of economische groei. Een dialoog waar ruimte is voor emoties zonder dat deze leidend worden.

Beladen onderwerp
Ik begrijp dat dit onderwerp voor velen gevoelig, emotioneel en confronterend is. Niemand wil dat zijn ouders opgeofferd worden om kostenredenen. Tegelijkertijd is dit mijns inziens geen reden om dit onderwerp, zoals door beide hoogleraren aangehaald, niet bespreekbaar te maken.

Uitgangspunt
Als het uitgangspunt 'de kwaliteit en de waarde van leven is', dan lijkt me dat die lijn breed doorgetrokken wordt naar ieder mens en iedere bevolkingsgroep die een kwalitatief en waardig leven wil leiden. Of moet je eerst worden geconfronteerd met dat je nauwelijks in je bestaan kunt voorzien of met je eigen (of die van naasten) sterfelijkheid, voordat het genoemde uitgangspunt maatschappelijk bespreekbaar wordt.

Angst voor de dood
Wat mij bij dit soort onderwerpen (o.a. de ‘dor hout’-uitspraak van Marianne Zwagerman en al die corona-doden) vaak opvalt, is dat het de (eigen) sterfelijkheid en angst voor gemis van naasten triggert. Daarmee worden diepe emoties (o.a. angst voor verlies) aangeraakt, veelal met een zichzelf instandhoudend mechanisme van projecties, dualiteit en boosheid/agressie als gevolg.

Zonder de eigen emoties onder ogen te komen, blijft de innerlijke dualiteit geprojecteerd worden in de buitenwereld en is een open dialoog quasi onmogelijk. Hier zien we dagelijks de voorbeelden en gevolgen van.

Levensstijl
Ik denk ook dat je dit onderwerp en deze dialoog niet los kunt zien van een gezonde levensstijl, zowel lichamelijk, mentaal, emotioneel als spiritueel. Dit is al langer bekend, maar met name nu in deze corona-tijd leren we dat dit een enorme impact heeft. Niet alleen op de levenskwaliteit en de levensverwachting, maar ook op het stressniveau en het immuunsysteem. Dit vraagt mijns inziens om offers.

Je leeft in het nu, niet in het verleden of de toekomst

Ben je bereid die ongezonde levensstijl en 'de schijnzekerheid van hoe het was' los te laten om verantwoordelijkheid en de leiding over je eigen leven te nemen? Dus gericht op het nu en hoe het kan zijn. In het nu ligt jouw invloed op je levenskwaliteit.

Natuurlijke orde
Wat botst in de kern zijn de menselijke natuur die is gericht op behoud van wat is en de natuurlijke orde die is gericht op voortbestaan waarbij verandering een gegeven is.

De natuur leert ons dat dood en leven nu eenmaal onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Daarvoor hoef je alleen maar naar de cycli van de seizoenen te kijken. Ook laat het zien dat niets tot in het oneindige kan groeien, dus ook de economie niet. Bewustzijn, mededogen, empathie en medemenselijkheid zijn hierop een uitzondering, die kunnen wel tot in het oneindige groeien.

Kunnen we leren accepteren dat dood bij het leven hoort?
Deze vraag kan ik volmondig met JA beantwoorden. Wij hebben het vermogen dit te leren. Of anders gezegd, we mogen, moeten ons herinneren dat elk mens ziel en creator van zijn eigen leven is. In onze Westerse cultuur zijn we dat veelal kwijtgeraakt en daarmee verandert het perspectief op angst voor de dood en sterfelijkheid.

Dit vraagt om een verandering van zienswijzen, denkbeelden en opvattingen. Om hierin op eigen initiatief te veranderen is een hele stap. Vaak is daar een aanleiding of noodzaak, een externe of innerlijke trigger, voor nodig om die weg in te slaan om nieuwe wegen te vinden. Het coronavirus is zo'n trigger.

Bij mij kwam die trigger in de vorm van twee invaliderende en levensbedreigende herseninfarcten gevolgd door een zeldzame, levensbedreigende en progressieve vorm van bloedkanker. Ik ben hier vrijwel restloos uitgekomen en heb nieuwe wegen gevonden.

Marcel Hermsen ~ oktober 2020